© ROKI Foundation Holland

ROKI

25 augustus 2019

 

Lieve familie, vrienden en belangstellenden,

 

Hout maakt je drie keer warm. Als je het zaagt, hakt en verbrand. Voor de verwarming is hier een houtgestookte CV. Die vraagt ongeveer 35 kubieke meter brandhout. Dat wordt aangeleverd in gezaagde stukken en onze buurman staat dan met de kettingzaag een paar dagen te zagen. Hij brengt het met paard en wagen of tractor met wagen bij ons en wij brengen het in het houthok. Dan begint het echte werk voor ons, want die gezaagde boomstammen moeten drogen en gekloofd worden. Daar is een rol weggelegd voor de twee oudste jongens. Die moeten nu in de vakantietijd een uur hakken. Munka (moenka), munka. Werken, werken. Als ze het alleen moeten doen hoor je alleen gegrom uit het houthok en wordt de steel van de bijl gebruikt als ambtenarenstoel. Daarom helpt Aart hen mee. We hebben een nieuwe kloofbijl gekocht, want met een gewone bijl is het bijna niet te doen. Je slaat niet diep genoeg of je slaat de bijl telkens vast. Met de kloofbijl heb je dat probleem minder. Ook hebben we een wig gekocht, die sla je in een scheur en langzamerhand, dus met elke klap met de zware hamer erop, geeft het hout de strijd op. Jongens hebben ook de neiging of beter gezegd, de gewoonte, om een moeilijk stuk vooruit te gooien. Ja en dan kom je die stukken toch echt weer een keertje tegen. Ook is een boom niet netjes met een doorsnede van 30 centimeter, maar er zijn veel stukken met een doorsnede van 70 tot 100 centimeter. Met de jongens samen gaat Aart het hout te lijf. Elk tien klappen en meestal slaan ze dan wel een boom doormidden. Dan blijven ze aan de gang en wordt het uur meestal anderhalf uur. Ze mogen ook alleen met de kloofbijl als een volwassen persoon erbij is. Het is geen speelgoed en met de gewone bijl slaan ze regelmatig op de stenen. Het vijlen van de bijl is dus een wekelijks werk, ondanks dat ze echt op hun kop krijgen als ze niet geconcentreerd zijn.

 

De kinderen zijn twee weken naar hun thuis, waar dat ook mag zijn. We brengen ze telkens op een ander adres. Vader werkt bij iemand anders en krijgt daar onderdak. Moeder is bij de man weg en woont nu met de kinderen bij haar vader, dus de opa van de kinderen. Die heeft niet zoveel plek dus worden ze ondergebracht bij ‘tantes’. We zijn wel benieuwd hoe ze terug komen. Ook de drie die bij hun moeder dan wel vader in Hongarije zijn. We zien wel.

 

Doordat de kinderen thuis zijn is er een probleem, lees uitdaging bij gekomen. Er zou nog 7 kubieke meter hout gebracht worden, terwijl de grote brokken nog niet verwerkt zijn. Dus staat Aart elke dag 3 tot 4 brokken in stukken te hakken. Goed voor de conditie, je hebt geen sportschool nodig. Detail erbij is dat hier een constante temperatuur is van 30 plus. Voor degene die zweten in de sauna, weten hoeveel water uit je lichaam kan stromen. Hout moet droog zijn, maar wordt nu nat van de druppels.

 

Er werd dus hout gebracht en netjes opgestapeld. Blijkt dat het nog nat hout was. En helaas staat het dan vooraan. Dus moest alles weer omgezet worden, nat hout eruit, droog hout eruit, nat hout erin en dan droog hout er weer in. Best wel veel werk en dan komt de buurman vertellen dat hij deze week nog 2 kuub hout komt brengen. Kunnen we weer beginnen. Maar als dat er is, is ons houthok vol, klaar voor de winter, want aan het eind van de winter is het natte hout ook voldoende gedroogd. Nu snappen jullie dat we begonnen met de opmerking dat je van hout drie keer warm wordt.

 

De verbouwing is in volle gang. De houten vloer is eruit, de vloer is uitgegraven, plastic en isolatie ligt erin. Vervolgens is het beton gestort en glad gestreken. Nu komt er nog een laag isolatie erop, dan de vloerverwarming. Dit wordt afgedekt met een laag cement en daarop komen de plavuizen. Ook wordt nog een muur gebouwd, plafond verlaagd etc. Best wel luxe, maar als het klaar is moet er kosten neutraal gestookt kunnen worden, dus een win-win situatie voor Kerúb. Dit wordt allemaal uitgevoerd door mensen die daar verstand van hebben. We houden jullie op de hoogte.

 

Tijdens de vakantie worden de muren in het bestaande gedeelte ook gerepareerd en opnieuw geschilderd. Dat wordt uitgevoerd door een lokale klusjesman Anti. Het is een rustige man die gestaag doorgaat. Zo zien jullie maar dat de kinderen wel vakantie hebben maar wij dus absoluut niet.

 

Voor degene die het nog niet weten, wij komen voor een korte vakantie even naar Nederland van 12 tot 26 september 2019. We verheugen ons erop, voor zover dat mogelijk is, jullie in persoon te ontmoeten. Het zal weer even wennen zijn, want we hebben geen auto, dus zullen we alles een beetje moeten afspreken en plannen.

 

Het gaat hier dus allemaal wel een beetje op rolletjes. Druk maar behapbaar. Via de buren krijgen we elke dag wel augurken, tomaten, peren en druiven. Onze groentetuin geeft ook tomaten en augurken, dus eten we veel gezonde spullen. Ook spreken we veel met onze buren, Sandor en Julia, wel met vallen en opstaan want ons Hongaars is nog niet vloeiend. Nu spreekt de vrijwilligster Gerliene al een aardig mondje Hongaars, dus die helpt ons wel. Maar daar zit ook een negatief puntje aan. Wij doen minder studie om Hongaars te leren. Het niet kunnen spreken levert wel goede momenten op, want met een paar begrijpelijke woorden denk je wat ze bedoelen, maar dan blijkt het er niet op lijken. Wel hilarisch, want we doen het met handen, voeten en gezichtsuitdrukkingen. Je leert wel te letten op de non-verbale communicatie.

 

We mochten twee vrienden vanuit Nederland ontvangen en zij bleven drie dagen in onze wereld hier. Heerlijk om dit te mogen doen en ook heerlijk dat ze ons wilden ondersteunen. Christien was bezig met de kinderen. Hebben jullie facebook van Stichting ROKI gezien met het zanguurtje? Dat heeft zij geïnitieerd. Aris kwam helpen klussen en dat heeft hij geweten. Het binnenwerk van de beide boilers moest worden gereinigd. Dat staat elk jaar op het programma. Dat gaat met twee personen die heel goed kunnen samenwerken toch een stuk makkelijker dan dat je alleen staat te modderen. Ja modderen, want dat is de kleur van het water dat uit de boilers komt bij het schoonmaken. De klus is geklaard, dus kan er weer gewassen worden zonder kleur- of geurstoffen die aan het water zijn verbonden. De deur van de jongenskamer was gebruikt om op te zitten en dan heen en weer te draaien. Daar kunnen de paumellen niet tegen en één was afgebroken. Twee nieuwe hadden we gekocht en samen met Aris hebben we de deur weer afgehangen. Er zitten er nu drie op. Wellicht bestand tegen draaideurjongens? We hebben ook het toegangshek geschilderd in de kleur zwart met okergele accenten. Poeh, het staat nu wel heel erg luxe. Dank zij Aris en Christien. Oh ja, ook aan Tamas, die vroeg of hij mocht schilderen. En dat deed hij onder leiding van Aris. Heel leuk om te constateren dat Aris in het Nederlands aan Tamas aanwijzingen gaf, die werden opgevolgd door alleen Hongaars verstaande Tamas. Heeft Aris een speciale gave of hoeven we helemaal geen Hongaars te leren?

 

Dit is wel een heel technisch schrijven geworden. Komt ook omdat de kinderen er niet zijn. Volgende keer hebben we het weer een beetje extra over de kinderen. Dat jullie meeleven blijkt wel uit de reacties die we hebben gekregen op onze schommelende, brommend zingende puber. Leuk om alle adviezen te lezen. We hebben ze doorgestuurd aan Attila en Sandra en volgens ons zaten er best wel goede conclusies tussen. Ze bevestigden in elk geval onze gedachten en dat is natuurlijk altijd prettig. Of het echt zo is, weet je natuurlijk niet. Doel is dat hij stopt met zingen, want het klinkt voor geen meter en na een half uur ben je het wel zat. Makkelijkste is natuurlijk dat hem verboden wordt te schommelen, maar daar help je hem absoluut niet mee. Het zou wel beter zijn voor de schommels die piepen en kraken onder zijn gewicht.

 

Oei het is weer lang geworden. Fijn dat jullie tot hier hebben gelezen. Als jullie Attila en Sandra in Nederland ontmoeten, klopt dat. Ze zijn twee weken in Nederland op vakantie in Wilnis.

 

Gods zegen toegewenst vanuit een lekker warm Roemenië. We hoorden dat jullie dezelfde temperatuur hebben, maar dat bij jullie het hitteplan van kracht is en hier spreken we alleen van ‘melleg van’ het is warm.

 

Bid voor ons zodat we dit allemaal kunnen volhouden. Zes dagen per week werken eist best wel veel van ons.

Met hartelijke groet,

 

Aart en Ria.